Joran Hoogenberg, manager van de Amaniet en welzijn, weet één ding zeker: “Als je meer ondernemerschap vraagt van je collega’s, moet je ze ook de ruimte geven en laten merken dat ze die ruimte ook echt mogen nemen. Dan kunnen er de mooiste dingen ontstaan.”

Dat gaat nog niet altijd vanzelf in de praktijk van alledag. Joran: “We weten vaak goed te benoemen waar dingen knellen en wat er niet goed gaat. Vervolgens in actie komen om die knelpunten op te lossen, is een tweede. Dan zijn er vaak allerlei beren op de weg. Ik vind het mijn taak om collega’s te helpen om met enige afstand naar het probleem te kijken en te blijven doorvragen als ze beren op de weg zien. Om ze vervolgens mee te nemen in wat wél kan en ze te stimuleren in actie te komen naar een oplossing toe. Ondernemerschap betekent immers ook: meer gaan doen!”

Joran staat en gaat voor een cultuur waarin je kansen mag pakken “zonder dat je kop eraf gaat mocht het niet helemaal lukken. Ga het gewoon doen, ik sta achter je.” Zo kwam een medewerker die de GPV-opleiding deed tijdens haar eindopdracht tot het voorstel om het gangraam te voorzien van visuals; een soort raamfolie. Door die foto’s zie je niet meer iedereen langslopen, waardoor bewoners van die afdeling minder de drang hebben om naar buiten te willen. Minder onrust dus. Ze had hierover erg goed nagedacht en had een goed onderbouwd plan. Maar die visuals waren behoorlijk duur. Eerlijk gezegd was ik bang dat we het financieel nooit voor elkaar zouden krijgen. Toch zei ik tegen haar: ‘zeur net zo lang tot je het voor elkaar hebt. Ook bij mij, want er komt straks weer iets anders waar ik mijn aandacht op moet richten en dan verdwijnt dit van mijn netvlies. We gaan er samen voor strijden.’ Het is gelukt: we hebben er budget voor kunnen vinden en er zit nu op de ramen van die afdeling een prachtig, rustgevend heidelandschap. Als je echt iets wilt, dan kan het lukken!”

Ruimte geven werkt volgens Joran alleen maar als er ook kaders zijn waarbinnen je die ruimte mag nemen. Joran: “Mensen hebben het nodig dat ze weten wat er van hen wordt verwacht. Kaders geven duidelijkheid, voorspelbaarheid. Iedereen wil weten wanneer het goed is, wanneer iets klaar is. Daarin hebben we nog een slag te slaan. Ik vind dat we als managers de neiging hebben om ons soms teveel met de inhoud bezig te houden. Medewerkers en teams weten heel goed wat cliënten en bewoners nodig hebben. Wij zijn er om ze te helpen bij het hoe en het inrichten van processen. Daar is nog veel te halen. Kijk bijvoorbeeld naar teamrollen binnen een zelforganiserend team: wat zijn de rollen? Wat wordt er van welke rol verwacht? Dat vind ik nog een behoorlijke zoektocht. Hetzelfde geldt voor de aandachtsvelders. Zij gaan trouw naar alle bijeenkomsten die daarbij horen, maar weten soms niet wat er verder precies van hen wordt verwacht en dat ze het onderwerp weer verder moeten brengen in hun teams. Hoeveel uren heb je ervoor? Wat valt eronder? Het zou goed zijn als we met elkaar weer eens heel kritisch kijken naar hoe we de zorg georganiseerd hebben rond de cliënt en de kaders helder vastleggen. Kaders geven de veiligheid waardoor je ruimte durft te nemen.”

Binnen die kaders mag je wat Joran betreft lef tonen: “Natuurlijk geldt ‘eerst doen, dan denken’ niet voor bijvoorbeeld medische zaken, maar daarbuiten kan het tot mooie dingen leiden. Ik steun mijn medewerkers in ondernemend-zijn. Dat kan je alleen doen, als je weet dat die ruimte er is.”